Debaty sejmoweXV Kadencja

Interpelacja w sprawie składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe

   Zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi, na jakiej podstawie prawnej minister pracy i polityki socjalnej obwieścił, że w 1999 r. górna granica rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe wynosi 50 375, 22 zł, podczas gdy prognozowane przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej określone w ustawie budżetowej na 1999 r. wynosi 1365 zł, co daje roczną podstawę wymiaru składek w wysokości 40 950 zł. Nietrudno ustalić, że roczna graniczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, obwieszczona przez ministra pracy i polityki socjalnej (50 375,22 zł), jest wynikiem przeliczenia (ubruttowienia) kwoty 1365 zł wskaźnikiem 123,0154% i pomnożenia jej przez 30.    W moim przekonaniu brak jest jednak podstawy prawnej do przeliczania jakimkolwiek wskaźnikiem kwoty przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej, określonego w art. 30 ustawy budżetowej na 1999 r. w wysokości 1365 zł. Takiego prawa z pewnością nie daje art. 110 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wprawdzie w art. 30 ustawy budżetowej na rok 1999 wskazuje się, że kwota 1365 zł jest wynagrodzeniem przed przeliczeniem, to jednak zastrzeżenie w tym przepisie odsyłające do art. 26 ustawy budżetowej, stanowiącego o przeliczeniu kwot i wynagrodzeń, o których mowa w ustawie budżetowej, nie może, moim zdaniem, stanowić podstawy prawnej do przeliczenia kwoty, o której mowa w art. 30 tej ustawy. Art. 26 stanowi bowiem o kwotach i limitach środków na wynagrodzenia (a nie o przeliczeniu wynagrodzeń), przy czym sformułowania użytego w art. 26 nie można odczytywać inaczej niż jako odnoszące się do limitów i kwot na wynagrodzenia w sferze budżetowej. Czym innym są limity środków na wynagrodzenia określone w ustawie budżetowej, zaś zupełnie czym innym prognozowane wynagrodzenie stanowiące część algorytmu wyznaczającego podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne.    Przyjęta przez rząd konstrukcja prawna dotycząca kwoty przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 1999 r. i jej przeliczania jest nie tylko pozbawiona logiki (bo czyż można ubruttowiać prognozę, kiedy wiadomo, że w związku z wejściem w życie reformy ubezpieczeń społecznych wynagrodzenia będą przeliczone, co spowoduje ich wzrost) budzi - jak widać - poważne wątpliwości prawne. Cóż bowiem stało na przeszkodzie, aby tę kwotę - bez potrzeby jej przeliczania - uchwalić w ustawie budżetowej na 1999 r. na takim poziomie, aby - po pomnożeniu jej przez 30 - roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe wyniosła kwotę obwieszczoną przez ministra pracy i polityki socjalnej (byłaby to kwota w wysokości prawie 1680 zł), zapewne przyjmowaną w symulacjach wpływów do systemu ubezpieczeniowego? Wówczas nie byłoby potrzeby przeliczania tej kwoty wskaźnikiem 123,0164%. Żywię jednak obawy, że przyjęta konstrukcja kryje cel, którego w trakcie prac nad ustawą budżetową posłowie mieli nie dostrzec. Proszę więc o wyjaśnienie przyczyn zastosowania powyższego stanu oraz o podanie podstawy prawnej do przeliczania prognozowanego wynagrodzenia, określonego w art. 30 ustawy. Proszę ponadto o wskazanie rodzajów i kwot przewidywanych oszczędności w 1999 r. w finansach publicznych i w systemie ubezpieczeń społecznych uzyskanych w związku z zastosowaniem - według mnie bezprawnego - przeliczonego przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 1999 r. Nadmieniam, że nie jest wykluczony wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności obwieszczenia ministra pracy i polityki socjalnej w przedmiotowej sprawie z konstytucją i ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych.    Poseł Romuald Ajchler    Warszawa, dnia 19 lutego 1999 r.