Debaty sejmoweXV Kadencja

Interpelacja w sprawie powołania następcy prawnego wałbrzyskich kopalń węgla kamiennego oraz świadczeń górniczych

   Szanowny Panie Ministrze! Definitywnie kończy się proces likwidacji wałbrzyskich kopalń węgla kamiennego. Nieodwracalna jest potrzeba powołania instytucji, która będzie jeszcze przez kilkanaście lat administrować lub podejmować decyzję w stosunku do kilkudziesięcy tysięcy osób (byłych pracowników kopalń oraz emerytów i rencistów górników), a także zarządzać pozostałym majątkiem kopalń oraz regulować końcowe zobowiązania w stosunku do innych podmiotów gospodarczych i administracyjnych.    Uważamy, że szczególnymi zadaniami nowego podmiotu prawnego powinny być:    1) pełnienie roli pracodawcy w stosunku do osób kończących likwidację i zabezpieczających obiekty i wyrobiska kopalniane;    2) zagospodarowanie pozostałego majątku trwałego byłych kopalń oraz rekultywacja hałd i obszarów przykopalnianych;    3) ochrona środowiska naturalnego, w związku z zabezpieczeniem wyrobisk podziemnych, m.in. wypływu wód podziemnych;    4) działalność w zakresie usuwania szkód górniczych;    5) prowadzenie materiałów archiwalnych oraz obsługa organizacyjno-prawna i finansowa byłych górników;    6) regulacja zobowiązań, z których nie wywiązały się kopalnie.    Odrębnym problemem pozostają świadczenia socjalne, szczególnie deputaty węglowe dla byłych górników Przedsiębiorstwa Robót Górniczych. Osoby te pracowały pod ziemią w podobnych warunkach jak górnicy kopalń. Górnicy PRG z powyższych przyczyn nabyli równe prawa socjalne w ramach układów zbiorowych pracowników górnictwa. Jednak ze względu na inny status prawny PRG w stosunku do statusu prawnego kopalń, jak na razie tych świadczeń (deputatów węglowych) nie można wypłacać ze środków budżetu państwa, co jest dziwnym zjawiskiem, bacząc na powyższe wspólne cechy pracy danych osób pod ziemią.    Z dotychczasowych starań w rozwiązaniu tego problemu rząd SLD-PSL oraz parlamentarzystów woj. wałbrzyskiego Sejmu II kadencji zostało przekazane z budżetu państwa 23 mld starych złotych na lata 1995-1996 na wyrównanie zaistniałych strat górnikom PRG z tytułu niewypłacania wcześniejszych należności związanych z deputatami węglowymi. Ustalono również w tym czasie, że górnicy PRG zostaną w następnych latach włączeni do kręgu uprawnionych do świadczeń deputatów węglowych finansowanych z budżetu państwa, w ramach zobowiązań realizowanych przez następcę prawnego wałbrzyskich kopalń. Podstawą do regulacji tego problemu miała być rozszerzona interpretacja likwidacji Dolnośląskiego Zagłębia Węglowego. Specyfika tej likwidacji objęła nie tylko 4 kopalnie tego zagłębia, ale też wałbrzyskie PRG, które wykonywało górnicze roboty przygotowawcze i udostępniające głównie w tym zagłębiu węglowym. Na uwagę zasługuje fakt, że problem ten dotyczy ponad 2 tys. pracowników PRG.    Szanowny Panie Ministrze! Proces likwidacji Dolnośląskiego Zagłębia Węglowego był procesem trudnym, pełnym doświadczeń i w tej skali największym w Polsce. Górnicy pracujący kilkadziesiąt lat w tym zagłębiu nie są winni tej likwidacji, która odbyła się przecież z przyczyn ekonomicznych. Pracując w kopalni czy PRG, poświęcili swoje zdrowie, życie zawodowe dla Polski. Wydaje się zatem, że zobowiązania państwa w zakresie ich świadczeń socjalnych i uzyskanych przywilejów muszą być realizowane bez względu na zaistniałą sytuację.    Dlatego prosimy o odpowiedź na pytania:    1. Kiedy minister gospodarki powoła następcę prawnego wałbrzyskich kopalń węgla kamiennego i jaki zakres działań prawnych będzie miał ten podmiot?    2. Czy do uprawnionych do świadczeń górniczych - deputatów węglowych - finansowanych z budżetu państwa w ramach ww. następcy prawnego będą zaliczani górnicy emeryci i renciści z Przedsiębiorstwa Robót Górniczych w Wałbrzychu?    Posłowie Marek Dyduch,    Mieczysław Jedoń    i Czesław Pogoda    Warszawa, dnia 18 lutego 1998 r.