Debaty sejmoweXV Kadencja

Interpelacja w sprawie funkcjonowania w praktyce zasad podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu

   Szanowny Panie Ministrze! W myśl art. 11 ust. 2 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU nr 137, z późn. zm.) osoby wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4, 5, 8, 10 podlegają ubezpieczeniu chorobowemu na swój wniosek - regulacja ta dotyczy m.in. osób prowadzących pozarolniczą działalność.    Z przepisu art. 14 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy wynika, że dobrowolne ubezpieczenie chorobowe ustaje z mocy ustawy od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, za który nie opłacono w terminie składki należnej na to ubezpieczenie. Oznacza to, że wyłączeniu z ubezpieczenia chorobowego podlega zarówno ten ubezpieczony, który opłacił za dany miesiąc składkę na ubezpieczenie po terminie płatności, jak również ten, kto dokonał zapłaty składki w terminie, ale w zaniżonej wysokości (przy czym nie ma tu znaczenia okres spóźnienia oraz kwota zaniżenia). Niektórzy płatnicy opłacając składkę z niewielkim opóźnieniem, np. jednodniowym, mimo uiszczenia składek z odsetkami zostają wyłączeni z ubezpieczenia chorobowego. Nie zdając sobie z tego sprawy, opłacają nadal składkę za kolejne miesiące, a o fakcie niepodlegania ubezpieczeniu chorobowemu dowiadują się dopiero w momencie przedłożenia zwolnienia lekarskiego.    Ustawodawca przewidział w ˝uzasadnionych przypadkach˝ możliwość wnioskowania przez ubezpieczonego o wyrażenie zgody na opłacenie składki po terminie, ale nie zdefiniowano sytuacji, których miałoby to dotyczyć. Skutkuje to zróżnicowanym sposobem załatwiania tego typu spraw przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a subiektywna ocena często takich samych przypadków, jak dowodzi dotychczasowa praktyka, doprowadza do ocen od skrajnie liberalnych do skrajnie restrykcyjnych.    Taka konstrukcja prawna, a w konsekwencji praktyka powoduje szereg nieporozumień oraz duże rozgoryczenie wśród płatników, których ubezpieczenie chorobowe ustało w wyniku powyższych zdarzeń. Niezadowolenie jest tym większe, że wielokrotnie ustanie ubezpieczenia chorobowego dotyczy osób, które podlegały ubezpieczeniu społecznemu od wielu lat i nigdy wcześniej nie zalegały z opłatą składek. Z doświadczenia wiem, iż w obecnej sytuacji społeczno-ekonomicznej jest to coraz częstsze zjawisko.    Na uwagę zasługuje fakt, że w obecnym stanie prawnym ZUS nie wydaje decyzji administracyjnych w zakresie wyłączenia z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, a tym samym w przypadku negatywnego załatwienia przez ZUS wniosku o przywrócenie terminu opłacenia składki, osoba, której ubezpieczenie chorobowe ustało z mocy ustawy, jest pozbawiona możliwości dochodzenia swoich roszczeń na drodze sądowej.    W ocenie społecznej jest to sytuacja niepożądana. Sądzę, że możliwe spolaryzowanie postępowania w całym kraju zachowujące interes i rozsądek społeczny mogłoby znacznie zmniejszyć wynikające z tego w dzisiejszej praktyce, o której wyżej mowa, problemy.    Szanowny Panie Ministrze! Jakie kierowany przez pana resort zamierza podjąć działania, aby minimalizować te negatywne społecznie skutki, które zostały przeze mnie w tej interpelacji opisane?    Łączę wyrazy poważania    Poseł Alfred Owoc    Zielona Góra, dnia 21 sierpnia 2000 r.