Debaty sejmoweXV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie rozliczania się przez zakłady pracy chronionej z podatku od towarów i usług, w tym w zakresie eksportu towarów i usług

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na przesłaną przy piśmie znak SPS/0202/1048/02 interpelację pana posła Jana Kochanowskiego w sprawie rozliczania się przez zakłady pracy chronionej z podatku od towarów i usług oraz w zakresie eksportu towarów i usług, uprzejmie informuję i wyjaśniam, co następuje:    1. Wykładnia zawarta w piśmie z dnia 8 maja 1996 r. PP1-7201-79/96/ER, dotycząca uzyskiwania bezpośredniego zwrotu podatku naliczonego przez zakłady pracy chronionej z urzędu skarbowego, z tytułu dokonanego eksportu, nie została odwołana, ponieważ znajdowała i znajduje swoje umocowanie w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU nr 11, poz. 50, z późn. zm.). Należy przy tym zaznaczyć, że powyższa wykładnia powstała na gruncie uprzedniego systemu rozliczeń ZPChr opartego o tzw. zaniechanie poboru VAT (zarządzenie ministra finansów z dnia 7 grudnia 1995 r. w sprawie zaniechania poboru podatku od towarów i usług od zakładów pracy chronionej - MP nr 64, poz. 700 ze zm.).    Dokonana w piśmie z dnia 8 maja 1996 r. wykładnia była jedynie potwierdzeniem istniejącego wówczas stanu prawnego i miała na celu usunięcie sztucznych barier dla eksportu towarów. Z punktu widzenia efektów budżetowych rozliczeń w systemie prawidłowo realizowanego eksportu poprzez wyodrębniony zakład lub też sprzedaży do innej jednostki krajowej, która następnie dokonywała eksportu, wynik w zasadzie powinien być identyczny.    Nadmieniam przy tym, że potwierdzenie w ww. piśmie wynikającej z art. 5 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym istniejącej możliwości tworzenia przez osoby prawne - biura handlu zagranicznego, będącego oddziałem osoby prawnej samodzielnie sporządzającym bilans, nie oznacza, że czynności odpłatnego przekazania towarów między osobą prawną a zakładami samodzielnie sporządzającymi bilans nie mogą być zakwestionowane na gruncie przepisów art. 58 K.c. Nie może być jednak kwestionowany sam fakt utworzenia ww. biura. Organy podatkowe mogą natomiast kwestionować jego działalność, np. w przypadku wykonywania pozornego eksportu.    2. Zgodnie z § 58 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia ministra finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU nr 27, poz. 268) za eksport usług uznaje się usługi świadczone przez innych podatników, na zlecenie podatnika, który sprowadził na polski obszar celny towary objęte procedurą uszlachetniania czynnego, polegające wyłącznie na naprawie, uszlachetnieniu, przerobie lub przetworzeniu towarów sprowadzonych w tym celu, pod warunkiem:    a) uzyskania oświadczenia od zleceniodawcy, że towar, który powstał w wyniku wykonania tej usługi, zostanie wywieziony za granicę,    b) posiadania szczegółowego rozliczenia tych usług zgodnie z treścią dokumentów celnych, których kopie powinny być w posiadaniu tych podatników, stwierdzających powrotny wywóz towarów za granicę.    Ww. przepis ma zastosowanie, jeżeli spełnione są warunki, o których mowa w § 58 ust. 2 ww. rozporządzenia.    Uwzględniając powyższe, jeżeli spełnione są warunki, o których mowa powyżej, podatnik powinien wystawiać faktury za świadczone usługi przerobu ze stawką podatku VAT w wysokości 0%.    Jeżeli podatnik nie spełni warunków, o których mowa w § 58 ust. 2 ww. rozporządzenia, np. nie posiada kopii dokumentów celnych potwierdzających powrotny wywóz towarów za granicę, nie ma prawa do stosowania stawki 0% podatku VAT.    Organy podatkowe zobowiązane są w każdym przypadku do oceny, czy zawarte umowy i przeprowadzone transakcje nie mają na celu obejścia przepisów ustawy, a także czy nie zaszły czynności pozorne. Ponadto zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w przypadku, gdy podatnik wystawi fakturę lub rachunek uproszczony, w którym wykaże kwotę podatku wyższą od podatku należnego, jest obowiązany do jego zapłaty. Tak więc w sytuacji, gdy podatnik (zakład pracy chronionej) wystawi fakturę VAT, w której wykaże kwotę podatku od towarów i usług obliczoną według stawki 22%, zamiast przysługującej mu stawki 0%, czyli wykaże kwotę podatku wyższą od podatku należnego, to jest obowiązany do jej zapłaty.    Zwraca się przy tym uwagę, że przepisy zarządzenia ministra finansów z dnia 7 grudnia 1995 r. w sprawie zaniechania poboru podatku od towarów i usług od zakładów pracy chronionej (MP nr 64, poz. 700) nie miały zastosowania w sytuacji, gdy zakład pracy chronionej wystawił fakturę VAT, w której wykazał kwotę podatku od towarów i usług obliczoną według stawki 22%, zamiast przysługującej mu stawki 0% (gdy spełnione były warunki, o których mowa wcześniej), gdyż przepisy te dotyczyły podatku należnego, który w tej sytuacji powinien wynieść 0%, a nie 22%.    Podatek natomiast, o którym mowa w art. 33 ww. ustawy, jest podatkiem do zapłaty, nie jest on traktowany jak podatek należny, który może być pomniejszony o podatki naliczone zgodnie z art. 19 tej ustawy. Zaniechanie natomiast poboru podatku zgodnie z ww. zarządzeniem z dnia 7 grudnia 1995 r. dotyczyło różnicy między podatkiem należnym a naliczonym, która to różnica w tym przypadku w ogóle nie może być ustalona.    Z wyrazami szacunku    Podsekretarz stanu    Irena Ożóg    Warszawa, dnia 9 maja 2002 r.