Debaty sejmoweXV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie opodatkowania dochodów fundacji prowadzących działalność gospodarczą

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na przekazaną przy piśmie z dnia 12 marca 2002 r., znak: SPS-0202-828/02, interpelację pana posła Stanisława Steca z dnia 28 lutego 2002 r. w sprawie opodatkowania dochodów fundacji prowadzących działalność gospodarczą uprzejmie wyjaśniam, co następuje:    Na podstawie obowiązującego przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (DzU z 2000 r. nr 54, poz. 654, ze zm.) dochód podatników (w tym fundacji), którzy realizują cele statutowe z zakresu działalności naukowej, naukowo-technicznej, oświatowej, kulturalnej, kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnych na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego, wolny jest od podatku w części przeznaczonej na te cele.    Jednocześnie zauważam, że w świetle postanowienia art. 25 ust. 4 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych podatnicy (w tym fundacje), którzy uprzednio zadeklarowali, że przeznaczą dochód na cele preferowane, lecz dochód ten wydatkowali niezgodnie z deklaracją, zobowiązani są podatek od tego dochodu, bez wezwania, wpłacić do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano wydatku. Przepis ten stosuje się również do dochodów za lata poprzedzające rok podatkowy, zadeklarowanych i niewydatkowanych w tych latach na cele określone w art. 17 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy. W składanych deklaracjach podatnicy (tudzież fundacje) są obowiązani do wykazania sumy dochodów, w tym także z lat poprzedzających rok podatkowy, przeznaczonych, a niewydatkowanych do końca okresu, za który składana jest deklaracja. Oznacza to, iż ustawodawca preferując niektóre rodzaje działalności, nałożył na uprzywilejowanych podatników realizujących preferowaną statutową działalność obowiązek przestrzegania unormowań zawartych w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych w zakresie kierunków i terminu wydatkowania dochodu zwolnionego od podatku dochodowego.    W tym miejscu należy wspomnieć, że w przeszłości przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przewidywały takie ograniczenie czasowe dla wydatkowania zwolnionego dochodu; podatnik zobowiązany był bowiem zgodnie z obowiązującą wówczas regulacją ustawową w tym zakresie dochód wykorzystać w roku podatkowym lub w roku po nim następującym. Warto zauważyć, że takie rozwiązanie prawne utrudniało w praktyce funkcjonowanie większości podatników, szczególnie tych dysponujących niewielkimi środkami finansowymi. Obecne unormowanie jest efektem negatywnego w przeszłości doświadczenia podatników związanego z ograniczeniem czasowym wydatkowania zwolnionego dochodu na cele statutowe. Wydaje się, że ze względu na zróżnicowanie specyfiki działalności podejmowanej przez poszczególnych uprzywilejowanych podatników, a w związku z tym inne cykle wykorzystania środków zwolnionych od podatku, wprowadzenie ograniczenia czasowego dla wydatkowania dochodu zwolnionego od podatku wymuszałoby na podatnikach konieczność szybkiego podejmowania często nieracjonalnych decyzji o wydatkowaniu dochodu, a to nie sprzyjało właściwemu gospodarowaniu wolnymi środkami finansowymi.    Wbrew temu co stwierdzono w interpelacji odnośnie do rozwiązań prawnych dyscyplinujących podatników w kwestii rozliczeń z budżetem, odgórne ustawowe ścisłe limitowanie wszelkich działań podejmowanych przez indywidualnych podatników byłoby sprzeczne z ideą wolności gospodarowania, podstawową zasadą gospodarki rynkowej, stanowiłoby zatem powrót do gospodarki nakazowej ograniczającej samodzielność i wolność gospodarowania tych podmiotów. Z tych też względów nie wydaje się słuszne i konieczne wprowadzanie dodatkowej regulacji normującej termin wydatkowania wolnych środków finansowych będących w dyspozycji podatników bądź jakiejkolwiek innej regulacji ingerującej w wewnętrzną sferę prywatnych interesów gospodarczych.    Wydaje się, że obowiązująca zasada, zgodnie z którą podatnik uiszcza podatek w momencie wydatkowania dochodu zwolnionego od podatku dochodowego niezgodnie z celami przyjętymi w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, stanowi wystarczające zabezpieczenie dla budżetu państwa.    Aktualnie trwają prace legislacyjne nad zmianą ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych. Projekt ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych stanowi pierwszy etap prac związanych z realizacją strategii gospodarczej rządu, przyjętej przez Radę Ministrów w dniu 29 stycznia 2002 r. w programie: ˝Przedsiębiorczość-Rozwój-Praca˝, której integralną część stanowi pakiet: ˝Przede wszystkim przedsiębiorczość˝. Podstawowym kierunkiem przyjętym w tej strategii jest doprowadzenie do wzrostu gospodarczego generującego nowe miejsca pracy. W myśl założeń pakietu ˝Przede wszystkim przedsiębiorczość˝ zasadniczym celem jest uproszczenie systemu podatkowego poprzez ułatwienie rozliczeń podatników z administracją skarbową i wyeliminowanie w jak największym stopniu tych obszarów, które mogą stanowić bazę do sporów pomiędzy podatnikami a organami skarbowymi.    Z uwagi na powyższe założenia przyjętej strategii w przedmiocie uproszczenia systemu podatkowego uprzejmie informuję, że nie proponuje się rozwiązań mających na celu stwarzanie barier hamujących funkcjonowanie podatników, którzy korzystają ze zwolnień od podatku dochodowego, a taką byłaby zapewne zmiana w zakresie obowiązku wydatkowania dochodu na cele statutowe w określonym terminie.    Z wyrazami szacunku    Podsekretarz stanu    Irena Ożóg    Warszawa, dnia 2 kwietnia 2002 r.