Debaty sejmoweXV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie nieprzestrzegania przez Ministerstwo Finansów przekazywania środków finansowych na realizację dopłat do darmowych i ulgowych biletów Przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej na przykładzie woj. ku

   Szanowny Panie Marszałku! W nawiązaniu do przesłanej przy piśmie z dnia 21 czerwca br., znak SPS-0202-6745/01, interpelacji posła Grzegorza Gruszki w sprawie realizacji przez budżet państwa dopłat do bezpłatnych i ulgowych przejazdów autobusowych woj. kujawsko-pomorskiego uprzejmie informuję, co następuje:    W myśl art. 14 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. (DzU nr 91, poz. 576, ze zm.) o samorządzie województwa samorząd wykonuje zadania o charakterze wojewódzkim określone ustawami, w szczególności w zakresie transportu zbiorowego i dróg publicznych. Ustawa ta nie zawiera zapisów dotyczących dopłat do bezpłatnych i ulgowych przejazdów. Zasady dotowania przewoźników autobusowych reguluje ustawa z dnia 20 czerwca 1992 r. (DzU nr 54, poz. 254, ze zm.) o uprawnieniach do bezpłatnych i ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego.    Od 1 stycznia 1999 r. przewoźnicy autobusowi wykonujący usługi przewozu osób w krajowej pasażerskiej komunikacji autobusowej otrzymują dopłaty do ulg ustawowych zgodnie z przepisami art. 8a ww. ustawy. Wysokość dopłaty jest określana na podstawie ewidencji prowadzonej przez przewoźników za pomocą kas rejestrujących. Dotychczas takiej ewidencji przewoźnicy nie prowadzili. Stąd też brak było rozeznania, jaka jest wartość dopłat z tytułu realizowanych ulgowych i bezpłatnych przewozów.    W tej sytuacji w budżecie państwa na rok 1999 zaplanowano środki w tej samej wysokości jak w roku 1998.*) Kwota ta okazała się jednak niewystarczająca. W związku z trudną sytuacją budżetową w roku 1999 nie było możliwe uregulowanie tych zobowiązań.    Dlatego środki budżetowe na dopłaty do ulg ustawowych zaplanowane zostały w ustawie budżetowej na rok 2000 w wysokości 359 944 tys. zł, tj. na poziomie o 143% wyższym niż przed rokiem z przeznaczeniem na uregulowanie zaległości za rok 1999 oraz finansowanie ulg przejazdowych w roku 2000. W budżecie wojewody kujawsko-pomorskiego na ww. cel przewidziano środki w wysokości 20 269 tys. zł, tj. o 167% więcej niż przed rokiem.    Z uwagi na znaczny wzrost zapotrzebowania na dopłaty przez przewoźników zaplanowane środki nie zabezpieczyły w pełni potrzeb w tym zakresie. Powstały zaległości na łączną kwotę 197 809 tys. zł, w tym w woj. kujawsko-pomorskim - 12 943 tys. zł.    W ustawie budżetowej na rok 2001 na ww. cel zaplanowano środki w wysokości 440 207 tys. zł, w tym dla woj. kujawsko-pomorskiego - 30 500 tys. zł. Analogicznie jak przed rokiem środki te przeznaczone są na wypłatę w pierwszej kolejności zaległości z tytułu ulg przejazdowych za rok 2000 oraz realizację bieżących dopłat w roku 2001. Wskazać przy tym należy, iż budżet państwa w ramach środków przewidzianych w ustawie budżetowej na realizację ww. zadań wywiązuje się z nałożonego obowiązku refundowania ulg ustawowych. Zgodnie z obowiązującym trybem wykonywania budżetu państwa kilka razy w ciągu miesiąca Ministerstwo Finansów przekazuje środki pieniężne z centralnego rachunku bieżącego budżetu państwa na rachunki dysponentów głównych, którzy samodzielnie podejmują decyzje o ich rozdysponowaniu.    Pomimo zwiększenia w br. wydatków na finansowanie ulg ustawowych o 23% w stosunku do roku ubiegłego (w woj. kujawsko-pomorskim o 50%) szacuje się, iż zaplanowane środki również nie zabezpieczą w pełni potrzeb w zakresie refundowania przewoźnikom należnych im dopłat. Zaległości z tego tytułu mogą wynieść w br. łącznie 300 mln zł. W tej sytuacji należy je uwzględnić w planowanych wydatkach na rok 2002.    Przy utrzymującej się od 1999 r. tendencji wzrostowej zobowiązań skarbu państwa z tytułu refundowania przewoźnikom ulg ustawowych coraz trudniej budżetowi państwa pokrywać te wydatki. Zatem najwłaściwszym rozwiązaniem będzie zmiana sposobu finansowania tych ulg. Pragnę zauważyć, iż w piśmie z dnia 28 listopada 2000 r., znak GN5-068/198/2000, informowałem pana marszałka, że wobec pogarszającej się sytuacji firm przewozowych Ministerstwo Finansów czyni starania mające na celu zmianę sposobu finansowania ulg przejazdowych.    W ramach podejmowanych działań w zakresie rozwiązania powyższego problemu w projekcie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego przewiduje się zmianę systemu finansowania tych ulg poprzez zmianę ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do bezpłatnych i ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego. Proponuje się zastąpienie dotychczasowych dotacji celowych z zakresu administracji rządowej dochodami własnymi, co oznacza, że refundowanie ulg ustawowych będzie należało do zadań własnych samorządów województw finansowanych z dochodów własnych.    W przypadku zmiany od 1 stycznia 2002 r. systemu prawnego finansowania tych ulg w budżecie państwa na rok 2002 należy przewidzieć środki jedynie na uregulowanie zaległości za rok 2001, gdyż bieżące dopłaty realizowane w roku 2002 w całości będą finansowane przez samorządy województw ze zwiększonych wpływów podatkowych. Proponowana zmiana przyczyni się niewątpliwie do poprawy efektywności wykorzystania środków finansowych, gdyż samorząd województwa będzie zainteresowany podejmowaniem działań optymalizujących wydatki związane z realizacją dopłat do ulg ustawowych.    Z poważaniem    Podsekretarz stanu    Krzysztof Janusz Ners    Warszawa, dnia 28 czerwca 2001 r. *) Do końca 1998 r. przewoźnicy autobusowi otrzymywali z budżetu państwa dotacje przedmiotowe do pasażerskich przewozów autobusowych w komunikacji międzymiastowej. Dotacja ta była przyznawana na uzupełnienie ubytku wpływów u przewoźników z tytułu stosowania cen urzędowych na te przewozy i była udzielana do wysokości zaplanowanej w ustawie budżetowej.