Debaty sejmoweXV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie obszarów działania oraz tworzenia powiatowych urzędów pracy

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z przekazaną przy piśmie z dnia 14 września 2000 r. znak: SPS 0202-4652/00 interpelacją pana posła Józefa Korpaka w sprawie obszarów działania oraz tworzenia powiatowych urzędów pracy uprzejmie informuję, co następuje:    Zgodnie z art. 19 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (DzU nr 133, poz. 872 z późn. zm.) z dniem 1 stycznia 2000 r. dotychczasowe powiatowe urzędy pracy stały się powiatowymi urzędami pracy wchodzącymi w skład powiatowej administracji zespolonej.    Konsekwencją włączenia powiatowych urzędów pracy w skład powiatowej administracji zespolonej było ujęcie w ustawie budżetowej na 2000 r., w budżetach poszczególnych wojewodów, środków na realizację przez powiaty zadań wynikających z ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (DzU z 1997 r. nr 25, poz. 128 z późn. zm.). Podziału tych środków dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego i przekazywania ich w formie dotacji dokonują wojewodowie.    W ustawie budżetowej na 2000 r. nie została przewidziana rezerwa celowa, z której istniałaby możliwość przeznaczenia dodatkowych środków na dofinansowanie kosztów funkcjonowania istniejących urzędów pracy bądź na tworzenie nowych urzędów pracy.    Ewentualne zwiększenie dotacji dla jednostek samorządu terytorialnego na działalność urzędów pracy może nastąpić jedynie w zakresie i na zasadach określonych w art. 96 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (DzU nr 155, poz. 1014 z późn. zm.). Oznacza to, że przyznanie przez wojewodę dodatkowej dotacji, np. na utworzenie nowego urzędu pracy, może nastąpić w wyniku zmniejszenia dotacji dla funkcjonujących już urzędów pracy bądź zmniejszenia wydatków na inne zadania pozostające w gestii wojewodów.    Odrębnym problemem jest dokonywanie podziału oraz przekazywanie powiatom środków Funduszu Pracy na wypłatę zasiłków i świadczeń dla bezrobotnych i innych uprawnionych osób, finansowanie programów na rzecz aktywnego przeciwdziałania bezrobociu oraz innych zadań, które mogą być finansowane z Funduszu Pracy, wymienionych w art. 57 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.    Zgodnie z art. 57a powyższej ustawy środki Funduszu Pracy przekazywane są przez prezesa Krajowego Urzędu Pracy samorządom województw i powiatom (na wyodrębniony rachunek) na finansowanie realizowanych zadań według algorytmu. Algorytm ten określony został przez Radę Ministrów w rozporządzeniu z dnia 14 grudnia 1999 r. w sprawie algorytmu przekazywania środków Funduszu Pracy samorządom wojewódzkim i powiatowym (DzU nr 109, poz. 1237). A zatem w przypadku podziału istniejącego powiatowego urzędu pracy obejmującego zakresem swego działania dwa lub więcej powiaty (miasta na prawach powiatu) i utworzenia dwóch odrębnych powiatowych urzędów pracy środki Funduszu Pracy przekazywane byłyby w kwotach wynikających z algorytmu odrębnie dla każdego powiatowego urzędu pracy. Nadmieniam jednocześnie, że przy ustaleniu według algorytmu środków Funduszu Pracy na finansowanie programów aktywnego przeciwdziałania bezrobociu uwzględnia się m.in. takie dane i wskaźniki (jakie występowały w określonym dniu roku poprzedniego), jak: liczba zarejestrowanych bezrobotnych, stopa bezrobocia, udział długotrwale bezrobotnych, udział bezrobotnych bez prawa do zasiłku czy też udział bezrobotnych w wieku do 24 lat.    W związku z powyższym przy podziale jednego powiatowego urzędu pracy na dwa odrębne mogłyby wystąpić w pierwszym roku ich funkcjonowania problemy z ustaleniem tych danych, a ponadto nie można wykluczyć sytuacji, że łączna kwota środków dla tych urzędów pracy byłaby niższa od przysługującej jednemu powiatowemu urzędowi pracy, gdyby nadal obejmował obszarem swego działania dwa powiaty.    Pragnę jednocześnie nadmienić, że dokonanie podziału powiatowego urzędu pracy na dwa lub więcej odrębnych powiatowych urzędów pracy może mieć również wpływ na uprawnienia bezrobotnych zamieszkałych na ich obszarze, a także spowodować dodatkowe skutki finansowe dla Funduszu Pracy. Okres pobierania zasiłku przez bezrobotnych uzależniony jest bowiem, zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, od wysokości stopy bezrobocia na obszarze działania powiatowego urzędu pracy, na terenie którego zamieszkują. Dlatego też dokonanie podziału (utworzenie dwóch odrębnych powiatowych urzędów pracy) mogłoby spowodować, że np. bezrobotni zamieszkali na terenie jednego z nich nabywaliby prawo do zasiłku na okres 6 miesięcy, natomiast zamieszkali na obszarze działania drugiego na okres 12 miesięcy, co mogłoby spowodować określone napięcia i niezadowolenie, a także skutki finansowe dla Funduszu Pracy (budżetu państwa).    Nadmieniam również, że z punktu widzenia polityki rynku pracy obszar danego miasta na prawach powiatu w zasadzie nie powinien być traktowany jako lokalny rynek pracy, bowiem głównie w miastach istnieją i tworzone są nowe miejsca pracy, do których dojeżdża znaczna część osób zamieszkałych na terenie tzw. powiatu ziemskiego.    W związku z tym nie wydaje się zasadne, aby dla każdego powiatu i miasta na prawach powiatu był tworzony odrębny powiatowy urząd pracy. Natomiast powiatowe urzędy pracy mogą mieć (i wiele ma) swoje filie, co przyczynia się do lepszej obsługi bezrobotnych.    Odrębnym problemem jest obecnie możliwość utworzenia przez radę powiatu odrębnego powiatowego urzędu pracy. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (DzU nr 133, poz. 872 z późn. zm.) do przejęcia urzędów pracy lub ich części stosuje się odpowiednio przepisy tej ustawy, dotyczące przekazywania jednostek organizacyjnych. Wobec powyższego, zgodnie z art. 26 ust. 2 pkt 2, w związku z art. 19 ust. 5 ww. ustawy jednostki samorządu terytorialnego, których obszar pokrywa się z obszarem działania powiatowego urzędu pracy, mogły zawrzeć do 31 grudnia 1999 r. porozumienia w sprawie ˝wspólnego˝ powiatowego urzędu pracy.    Powyższy przepis upoważniał także wojewodę do dokonania podziału urzędu pracy, którego obszar działania obejmował więcej niż jedną jednostkę samorządu terytorialnego. W przypadku nieskorzystania przez wojewodę z tego uprawnienia i niezawarcia porozumienia miał zastosowanie przepis art. 19a, zgodnie z którym powiatowy urząd pracy, działający w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej (DzU nr 12, poz. 136) na obszarze przekraczającym granice jednego powiatu lub miasta na prawach powiatu, stał się powiatowym urzędem pracy działającym pod zwierzchnictwem prezydenta miasta na prawach powiatu lub starosty właściwego ze względu na siedzibę powiatowego urzędu pracy.    W związku z powyższym w przekazanym przez pana Józefa Płoskonkę, podsekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji, sekretarza Międzyresortowego Zespołu ds. Wdrażania Reformy Administracji Publicznej, pismem z dnia 28 września 2000 r. wyrażony został pogląd, że przepis art. 12 pkt 8 lit. i - ustawy o samorządzie powiatowym, stanowiący, iż do wyłącznej właściwości rady powiatu należy tworzenie, przekształcanie i likwidacja jednostek organizacyjnych oraz wyposażania ich w majątek, nie może stanowić podstawy prawnej do utworzenia powiatowego urzędu pracy (stanowi jedynie o podziale zadań między organami powiatu - radą i zarządem).    Dlatego też odpowiednia regulacja upoważniająca określone podmioty do utworzenia powiatowego urzędu pracy powinna być zawarta w przepisach szczególnych, jakimi są przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.    Problem ten zostanie rozważony przy opracowaniu projektu nowelizacji powyższej ustawy.    Przekazując powyższe informacje, z wyrazami szacunku    Minister    Longin Komołowski    Warszawa, dnia 4 października 2000 r.