Debaty sejmoweXV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie przyznania ulg przy zakupie biletów kolejowych nauczycielom zatrudnionym w placówkach oświatowo-wychowawczych

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację pana posła Ryszarda Brejzy w sprawie przyznania ulg przy zakupie biletów kolejowych nauczycielom zatrudnionym w placówkach oświatowo-wychowawczych, uprzejmie wyjaśniam, co następuje:    Do 31 grudnia 1992 r. uprawnienia nauczycieli do ulgowych przejazdów kolejami określone były w art. 62 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta nauczyciela (DzU nr 3, poz. 19 z późn. zm.) oraz w uchwale nr 180 Rady Ministrów z dnia 16 sierpnia 1982 r. w sprawie określania zasad korzystania przez nauczycieli oraz ich współmałżonków z ulgi taryfowej przy przejazdach kolejami (Mon. Pol. nr 22, poz. 190). Zgodnie z ww. przepisami nauczycielom zatrudnionym co najmniej w połowie obowiązującego wymiaru zająć przysługiwało prawo do korzystania z ulgi taryfowej w wysokości 50% przy przejazdach w dowolnej klasie pociągami osobowymi, pospiesznymi i ekspresowymi na wszystkich liniach przedsiębiorstwa ˝Polskie Koleje Państwowe˝ z wyjątkiem relacji, pociągów lub przejazdów w obrębie obszarów, dla których ustalone były specjalne opłaty.    Z dniem 1 stycznia 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do bezpłatnych i ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (DzU nr 54, poz. 254 z późn. zm.) znosząc wszelkie dotychczasowe uprawnienia do bezpłatnych i ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego, przewidziane w przepisach prawa oraz postanowieniach układów zbiorowych pracy. Ustawa ta uchyliła m.in. art. 62 ww. ustawy - Karta nauczyciela oraz określiła nowe zasady korzystania ze zniżek. Nauczyciele szkół podstawowych i ponadpodstawowych publicznych lub niepublicznych o uprawnieniach publicznych są uprawnienie, zgodnie z art. 4 ust. 3 pkt 2 tej ustawy, do ulgi 50% przy przejazdach w pociągach osobowych oraz zgodnie z art. 5 ust. 3 do przejazdów z ulgą 50% w autobusach komunikacji zwykłej z miejsca zamieszkania do szkoły i z powrotem na podstawie biletów miesięcznych.    Jak wynika z powyższego, przepisy ustawy z 1992 r. pozbawiły prawa do ulgowych przejazdów kolejowych i autobusowych m.in. nauczycieli zatrudnionych w przedszkolach, zakładach kształcenia i placówkach doskonalenia nauczycieli, placówkach kształcenia ustawicznego, placówkach oświatowo-wychowawczych i opiekuńczo-wychowawczych, zakładach poprawczych, bibliotekach pedagogicznych, placówkach kształcenia artystycznego dzieci i młodzieży oraz innych placówkach wymienionych w art. 1 ust. 1 Karty nauczyciela. Zróżnicowanie ww. uprawnień ze względu na miejsce pracy nauczyciela zostało odebrane - zarówno przez resort edukacji jak i przez środowisko nauczycieli - jako bezzasadnie dyskryminujące część z nich.    Uznając słuszność stanowiska środowiska nauczycielskiego, Ministerstwo Edukacji Narodowej dwukrotnie - w kwietniu 1993 r. i październiku 1994 r. - przy okazji opiniowania projektów nowelizacji ww. ustawy z 1992 r., postulowało zmianę art. 4 i 5 tej ustawy w takim kierunku, by ulgami byli objęci wszyscy nauczyciele, którzy uprawnienia posiadali przed 1 stycznia 1993 r. na podstawie uchylonego art. 62 Karty nauczyciela. Z podobnymi uwagami resort edukacji wystąpił również w dniu 11 maja 1998 r. do ministra transportu i gospodarki morskiej, w których podtrzymał swoje stanowisko dotyczące przywrócenia utraconych uprawnień wszystkim nauczycielom. Starania te, pomimo wielokrotnych działań ze strony Ministerstwa Edukacji Narodowej, nie odniosły pożądanego skutku i do chwili obecnej tylko nauczyciele szkół podstawowych i ponadpodstawowych posiadają ulgi kolejowe.    Pragnę nadmienić, że na podstawie art. 10 ust. 1 ww. ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. minister edukacji narodowej od 1992 r. co doku ustala z Dyrekcję Generalną PKP oraz związkami zawodowymi zrzeszającymi pracowników resortu edukacji warunki, tryb i zasady dokonywania wykupu utraconych uprawnień. Ustalane zasady i warunki wykupu ww. uprawnień dotyczą wszystkich nauczycieli bez względu na organ prowadzący szkołę (placówkę), jednakże decyzja o realizacji wykupu na zasadach ustalonych przez MEN z DG PKP oraz związkami zawodowymi należy do organu prowadzącego. Ustalenia te za pośrednictwem kuratoriów oświaty oraz organizacji samorządowych przekazywane są organom samorządów terytorialnych prowadzących szkoły oraz innym ministrom. Moim zdaniem, coroczny wykup uprawnień jest w chwili obecnej jedyną możliwością uzyskania zniżek przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego przez nauczycieli. Decyzja w sprawie realizacji wykupu ww. uprawnień należy jednak do organu prowadzącego szkołę czy placówkę.    Z poważaniem    Sekretarz stanu    Irena Dzierzgowska    Warszawa, dnia 12 lipca 1999 r.