Debaty sejmoweXV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie sytuacji najemców lokali mieszkalnych usytuowanych w prywatnych budynkach wobec orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając z upoważnienia prezesa Rady Ministrów na interpelację pani poseł Joanny Fabisiak w sprawie sytuacji najemców lokali mieszkalnych usytuowanych w prywatnych budynkach wobec orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego - uprzejmie komunikuję:    Trybunał Konstytucyjny w dniu 12 stycznia br. stwierdził niezgodność art. 56 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych z przepisami Konstytucji RP. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny orzekł, że wspomniany przepis utraci moc dopiero z dniem 11 lipca 2001 r. Ma to na celu umożliwienie Sejmowi do tego czasu uchwalenie nowych regulacji prawnych dotyczących czynszu najmu lokali mieszkalnych, w tym również za lokale w budynkach stanowiących własność osób fizycznych.    Trybunał Konstytucyjny nie zajął natomiast stanowiska w sprawie prawidłowości ustalania przez rady gmin stawek czynszu regulowanego, obowiązujących także najemców lokali w budynkach stanowiących własność osób fizycznych. Wątpliwości występujące w tej sprawie może aktualnie rozstrzygnąć Sąd Najwyższy w związku z wniesioną przez prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego rewizją nadzwyczajną od wyroku Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 11 grudnia 1997 r.    Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego spowodowało natomiast konieczność uchwalenia i wejścia w życie, nie później niż z dniem 11 lipca 2001 r., nowych regulacji ustawowych dotyczących wysokości czynszu najmu lokali mieszkalnych, w tym zwłaszcza położonych w budynkach stanowiących własność osób fizycznych. Jest to zadanie w pełni realne, ponieważ w Sejmie już od kilku miesięcy trwają prace nad rządowym projektem ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Projekt ten przewiduje całkowite przejście z czynszu regulowanego na czynsz umowny, a jednocześnie stanowi, że dokonana przez właścicieli budynków pierwsza podwyżka dla najemców opłacających dotychczas czynsz regulowany nie może spowodować przekroczenia w stosunku rocznym 4,5% wartości odtworzeniowej lokalu. Proponuje się również ograniczenie możliwości dalszych kolejnych podwyżek czynszu, aby nie były one nieproporcjonalnie wysokie w stosunku do ogólnego średniego wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych.    Proponowane przez rząd regulacje mają na celu zapobieganie nadmiernym podwyżkom czynszów i stanowią element ochrony praw lokatorów, o których mowa w art. 75 ust. 2 Konstytucji RP. Propozycje te spowodują przy tym, że wydatki związane z utrzymaniem budynków mieszkalnych nie będą obciążały wyłącznie ich właścicieli, co jest zgodne ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego. Istotne jest jednak, aby regulacje prawne dotyczące wysokości czynszu umownego zaczęły obowiązywać od dnia wejścia w życie nowej ustawy, a nie dopiero od dnia 1 stycznia 2005 r., co wykluczy powstanie luki prawnej w zakresie ochrony najemców.    W wyniku przewidywanych podwyżek czynszu, a także opłat za świadczenia nastąpi wzrost ponoszonych przez lokatorów wydatków na mieszkanie. W związku z tym rozpatrywany już również przez Sejm rządowy projekt ustawy o dodatkach mieszkaniowych zawiera propozycje rozszerzenia pomocy finansowej na te cele. Przewiduje się w szczególności przyznanie prawa do dodatku mieszkaniowego także najemcom opłacającym czynsz umowny oraz podwyższenie progów dochodowych, od których zależy jego przyznanie. Z przeprowadzonych symulacji skutków wejścia w życie nowych przepisów wynika, że wydatki z budżetów gmin oraz z budżetu państwa na sfinansowanie dodatków mieszkaniowych, które w 1999 r. wynosiły 1 045 396 tys. zł, wzrosną w 2004 r. do 1 772 713 tys. zł. Około 50% tej kwoty przypadnie na budżet państwa.    Wiceprezes Urzędu Mieszkalnictwa    Dionizy Antoni Beda    Warszawa, dnia 29 marca 2000 r.