Debaty sejmoweXV Kadencja

Interpelacja w sprawie pozbawiania uprawnień kombatanckich przez Urząd ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych

   Od pewnego czasu otrzymujemy ze środowisk kombatanckich coraz więcej skarg na działalność Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Tylko w okresie od 1 września 1999 r. do warszawskiego biura poselskiego zgłosiły się 3 osoby z dokumentami świadczącymi o ignorowaniu przez wymieniony urząd orzeczeń sądowych podważających zasadność wydawanych przez ten urząd decyzji o pozbawienie uprawnień kombatanckich.    Otrzymujemy także bardzo dużo telefonicznych skarg na działalność Uds.KiOR. Z relacji rozmówców i przedstawianych dokumentów wynika, że Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pod byle pretekstem pozbawia uprawnień kombatanckich osoby, które nabyły uprawnienia w walce z okupantem, a po wojnie zatrudniono ich w organach bezpieczeństwa, Milicji Obywatelskiej lub Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego na stanowiskach administracyjnych nie mających żadnego związku ze zwalczaniem powojennego ruchu niepodległościowego.    Orzeczenia pozbawiające uprawnień kombatanckich urząd ten wydaje na podstawie domniemania winy, a nie europejskiej zasady domniemania niewinności.    Od zainteresowanych wymaga się dowodów nieuczestniczenia w zwalczaniu powojennego podziemia, nawet wówczas kiedy w oficjalnych dokumentach Urzędu Ochrony Państwa w jednym przypadku i Wojewódzkiej Komendy Milicji w drugim stwierdza się, że w dokumentacji brak zapisów świadczących, że dana osoba uczestniczyła w zwalczaniu powojennego podziemia.    W jednym przypadku (cytujemy dosłownie) w uzasadnieniu orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza: ˝uregulowana w art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach, modyfikacja zasady rozkładu ciężaru dowodu nie zwalnia organu z obowiązku realizacji prawdy obiektywnej, będącej rozwinięciem zasady praworządności (art. 6 K.p.a.). Z zasady prawdy obiektywnej wynika konieczność uzyskania w toku postępowania wyjaśniającego takiego stanu faktycznego, który jest zgodny z rzeczywistością. Przekonanie o tym, że taki jest stan rzeczywisty sprawy, jaki został ujawniony w postępowaniu i poparty zebranymi w aktach dowodami, uzyskuje się między innymi przez konfrontację i ocenę wiarygodności wszystkich zgromadzonych faktów i dowodów. Wymaganiom tym nie odpowiada postępowanie dowodowe przeprowadzone w sprawie. Kierownik urzędu nie podjął wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego˝ (koniec cytatu).    W jednej z decyzji o odmowie przywrócenia uprawnień kombatanckich jest wręcz kuriozalne stwierdzenie ˝ww. nie przedłożyła żadnego dokumentu, z którego wynikałoby bezspornie, że nie brała udziału w zwalczaniu organizacji niepodległościowych˝. A jaki to dokument ma świadczyć o tym, że osoba ta nie zwalczała organizacji niepodległościowych? Chyba brak dokumentu o zwalczaniu tych organizacji jest wystarczającym dowodem.    Takie powtórne ˝decyzje odmowy˝ wydaje urząd nawet po tym, jak zainteresowana przedstawiła zaświadczenie z komendy wojewódzkiej Policji, w którym stwierdza się: ˝Akta osobowe nie zawierają informacji dot. wykonywania przez ww. zadań związanych ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej podczas zatrudnienia˝. Z relacji zainteresowanych i przedstawianych przez nich dokumentów wynika, że Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zamiast opieki i integracji środowisk kombatanckich, sprowadza swoją działalność do wyszukiwania w dokumentach kombatantów byle pretekstów do pozbawiania ich uprawnień. Zainteresowani odwołują się od decyzji urzędu do Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd uchyla decyzję, urząd wyszukuje nowy pretekst do podtrzymania swojej pierwotnej decyzji i tak koło się zamyka.    W związku z tym mamy do pana premiera pytania: 1. Jak rząd zamierza usprawnić działalność Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, aby wyeliminować kompromitującą ten urząd (a tym samym i rząd) działalność sprowadzającą się do wyszukiwania pretekstów w celu podważania orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, a tym samym stawiania się ponad władzę sądowniczą?    2. Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych swoim działaniem krzywdzi niektórych kombatantów i konfliktuje organizacje kombatanckie zamiast je konsolidować, a więc nie spełnia roli, do jakiej został powołany; czy w związku z tym nie należałoby go rozwiązać i sprawy kombatantów powierzyć innemu urzędowi?    3. Osoba kierownika Uds.KiOR, powodując narastanie poczucia krzywdy, konfliktów w środowiskach kombatanckich, wyczerpała swoje możliwości kierowania tym urzędem, a więc czy nie należałoby natychmiast pozbawić ją piastowanego urzędu?    Z poważaniem    Posłowie Wacław Olak    i Marian Juśko    Warszawa, dnia 17 września 1999 r.